Pankreas kanserinde erken tanı neden önemlidir?




Belirti vermediği için erken dönemde çok zor anlaşılan ve çevresindeki organlara hızla yayılan pankreas kanseri, yasam kayıplarına neden olan kanserler arasında ilk sıralarda geliyor. Bulguların, müphem karin ağrısı ve dolgunluk hissi gibi özgün olmaması ve türüne göre yerleştiği bölümün farklı olması hastalığın tanısını zorlaştıran kriterler arasında yer alıyor. Tanı zorluğu yaratan diğer bir unsur da bu tümörlerin pankreasın kanalına basması ve buna bağlı olarak pankreatit adi verilen pankreas enfeksiyonun gelişmesi.

Pankreas kanserinde erken tanı neden önemlidir?

Hem akut dönemde hem de daha uzun dönemde (kronik) pankreatit tanisi konulan hastalarin bir bölümünün takibinde pankreas kanseri oldugu anlasiliyor. Bazi durumlarda ise pankreasta kitle saptayip pankreas kanseri düsünülen hastalarda pankreastaki tümör benzeri olusumun kronik pankreatit oldugu saptanabiliyor. Pankreasta yer alan kistlerde tani zorlugu yaratabiliyor. Bu kistlerin genellikle basit kist oldugunu biliyoruz ama daha seyrek olarak bu kistler iyi huylu tümörlere ve bazen de pankreas kanserlerine eslik edebiliyor. Bu nedenle yapilacak kontrollerle erken tani konulmasi, hastaligin seyrini takip ve müdahale sansini arttiriyor.

Pankreas kanseri tani yöntemleri nelerdir?

Pankreas kanserinde en önemli tani yöntemi radyolojik incelemelerdir. Ultrasonografi, bilgisayarli tomografi ve magnetik rezonans bu tümörlerin saptanmasinda ve ayirici tanisinda faydali yöntemler arasinda yer aliyor. Karaciger fonksiyon testleri, tümör belirteçleri (CA 19-9 ve CEA) ve özellikle adacik tümörlerinde sintigrafik tetkikleri de taninin konulmasinda destek sagliyor. Ayrica girisimsel radyoloji tarafindan yapilan igne biyopsileri de tani koydurucu olabiliyor.

Tani konulduktan sonraki süreç ile ilgili bilgi verebilir misiniz?

Tani konulduktan sonra tümörün sadece pankreasta mi yerlestigi yoksa karaciger ve akciger gibi uzak organlara da mi siçradiginin belirlenmesi gerekir. Tümör eger lokal olarak sadece pankreasta yerlesiyorsa bu tümörün çevre olusumlar ve damarlarla iliskisi de tedavinin belirlenmesinde önemli. Pankreas kanserinin en etkin tedavisi ameliyat ile bu kitlenin çikarilmasi. Ancak ameliyatin anlamli katki saglayabilmesi için tümörün uzak organlara siçramamis ve lokal olarak da yasamsal olusumlardan ayrilabiliyor olmasi gerekir. Bu kosullarin saglandigi erken evre hastalarda ameliyat ve sonrasinda yandas tedaviler (kemoterapi/radyoterapi) ile basarili sonuçlar elde edilebiliyor. Ileri dönem hastalarda ise önce kemoterapi ve radyoterapi ile tümörün küçültülmesi saglaniyor sonra da ameliyat edilebiliyor. Pankreas cerrahisindeki birikimin artmasi, hedeflenmis ajanlarin kullanildigi kemoterapilerin umut veren sonuçlari, IMRT ve cyberknife gibi daha rafine radyoterapi seçenekleri önümüzdeki dönemde daha çok hastaya, daha kaliteli ve daha uzun yasam süresi sunmamizi saglayacak gibi görünüyor.

Pankreas kanserinin nedenleri ve görülme sikligi nedir?

Saglikli pankreas dokusunda yer alan hücrelerin kontrolsüz olarak çogalmaya baslamasi ve farkli biyolojik davranisa sahip bir kütle olusturmasi ile gelisen hastalik; tani konulan kanserlerin %2’sini, bununla birlikte biyolojik olarak agresif seyreden bir tümör olduğu için de kansere bagli ölümlerin %5’ini olusturmaktadir. Ileri yas hastaligi olarak bilinen pankreas kanseri genellikle 40 yas sonrası kadınlarda ve erkeklerde görülme sıklıgının aynı olduğu kabul ediliyor. Birçok kanser gibi pankreas kanserinin de nedeni tam olarak bilinmemesine ragmen, sigara, alkol kullaniminin riski arttirdigini ve genetik unsurların da önemli rolü olduğunu söyleyebiliriz.

Pankreas kanserinin belirtileri nelerdir?

Pankreas kanserinin belirtileri köken aldigi hücre grubuna göre degiskenlik gösterebiliyor. Örneğin adacık hücre kökenli ve fazla miktarda insülin üreten bir tümör kan şekerini düşürüyor ve hipoglisemi bulgularina neden oluyor. Pankreasin bas kısminda, oniki parmak barsagina ve ana safra kanalina yakin yerleskedeki bir tümör ise safra yolunun tıkanmasina ve hastada sarılik gelismesine neden olabiliyor. Pankreasin gövde ve kuyruk bölümünde yerlesen bir tümör ise çok uzun bir süre hiçbir bulgu vermeden büyümeye devam edebiliyor.